Szałwia należy do rodziny psiankowatych. Jest to roślina wieloletnia o zdrewniałych łodygach, około pół metra wysokości. Jej liście charakteryzują się typowym srebrzystozielonym kolorem, są skórzaste, łagodne, z długimi ogonkami i osiągają do 8 cm. Ich kształt jest podłużno-jajowaty, a liście zazwyczaj są drobno ząbkowate. Młode liście i łodygi są gęsto pokryte drobnymi włoskiami. Cała roślina jest delikatna w dotyku, a liście nie są zbyt sztywne. Kwiatostany tworzą różowe lub białe kwiaty w kształcie wargi, typowe dla rodziny psiankowatych, ułożone w trapezy. Szałwia zwykle kwitnie od maja do lipca. Owoc jest twardy o dość niskim wskaźniku kiełkowania.

Smak i aromat szałwii są gorzkie, bardzo charakterystyczne i całkowicie nie do pomylenia. W zbyt dużym stężeniu przypomina stęchłość, ale w pewnym stopniu jest przyjemną odmianą dań.

Zastosowanie szałwii jest dość szerokie. Szczególnie nadaje się do aromatycznych mięs, takich jak jelenia, jagnięcina, baranina, kaczka, gęś, także do mięsa pokrojonego, ale także do ryb, często łączy się ją na przykład ze szczupakiem lub węgorzem. Większość mieszanek przypraw dla ryb zawiera pewien procent szałwii. Nadaje się także do nadzienia i duszonych warzyw. Można ją także dodawać do roślin strączkowych, ziemniaków lub sosów na bazie pomidorowej. Szałwię należy używać w bardzo umiarkowanych ilościach, aby nie zagłuszyć smaku potrawy. W przeciwieństwie do większości świeżych ziół, można ją dodawać do jedzenia podczas gotowania, ponieważ charakterystyczny aromat szałwii znika stopniowo tylko stopniowo w wysokiej temperaturze. Dlatego szałwia może być również używana w marynatach i pieczeniu. Szałwia jest częścią przypraw prowansalskich, ale także innych mieszanek.

Świeże zioła można przechowywać w plastikowym pudełku lub torbie w lodówce przez około 5 dni. Później liście szybko więdną i pojawiają się na nich ciemne plamy. Jednak szałwia może być także suszona i zamrażona. Używa się jej także do przygotowywania olejów i octów, które można stosować na przykład w sałatkach, do przyprawiania zup, sosów lub do polania olejem na smażoną rybę.

Ojczyzną szałwii jest Morze Śródziemne. W naszym kraju zaczęto ją najpierw uprawiać w ogrodach klasztornych, a później stało się szeroko stosowanym ziołem zarówno w kuchni, jak i w medycynie. Stosuje się ją na przykład do dezynfekcji, pomaga przy biegunce i jest częścią mieszanek w leczeniu niektórych rodzajów nowotworów. Jeśli zostanie połknięta w zbyt dużej dawce, może wywołać działanie odurzające, a nawet toksyczne. W kosmetykach stosuje się ją na przykład do leczenia trądziku, ma korzystny wpływ na włosy i łagodzi pojawianie się łupieżu. Ponadto do płynów do płukania ust i past, dodaje się ekstrakty z szałwii, aby złagodzić stan zapalny jamy ustnej i wyeliminować nieświeży oddech.

W średniowieczu szałwia była używana przez szamanów i czarownice jako kadzidło. Jest też ważnym ziołem pszczelarskim.