Cukinia to szeroko spożywana odmiana dyni. Młode cukinie mają kształt cylindryczny, większe owoce się wyginają, a kształt mniej maczugowaty. Ich skórka, w przeciwieństwie do dyni, jest słaba i pokryta drobnymi, rzadkimi włoskikami. Kolor żółtej cukinii powstał w wyniku hodowli i uzyskano ją krzyżując z małymi żółtymi tykwami. Miąższ jest kremowy, o delikatnej konsystencji, a po terminowym zbiorze cukinia zawiera tylko minimalną ilość bardzo małych nasion. Reszta łodygi, będąca częścią owocu, jest gruba, mięsista i zielona. Reszta łodygi jest ważnym wskaźnikiem świeżości owocu.

Smak żółtej cukinii jest nieco bardziej wyrazisty i smaczny niż w przypadku zielonej cukinii, a miąższ bardziej delikatny.

Żółta cukinia, podobnie jak zielona, jest prawdopodobnie najbardziej wszechstronnym zastosowaniem w kuchni spośród wszystkich rodzajów warzyw. Nadaje się do duszenia, pieczenia, smażenia, grillowania, ale także do słodkich wypieków, farszu, zup. Dzięki mniej więcej neutralnemu smakowi doskonale łączy się z charakterystycznymi rodzajami ziół, charakterystycznymi warzywami, każdym rodzajem mięsa, ziemniaków, sera czy grzybów. Większe owoce żółtej cukinii nadają się do nadzienia, mniejsze do pieczenia jako całości. Starta żółta cukinia dodaje elastyczności deserom, a może być także używana do przygotowania odpowiednika naleśników ziemniaczanych lub doskonałych słonych i słodkich naleśników.

Zaleca się pozwolić cukinii się spocić przed smażeniem. Pokrojone kawałki są solone i pozostawiane do stania na kilka minut. Wodę, którą sól wyciąga na powierzchnię miąższu, jest następnie suszona serwetką. Z powodu pocenia się cukinia nie zawiera tyle oleju. Podczas duszenia spocona cukinia nie wydziela tyle wody.

Ze względu na niską wartość energetyczną żółtej cukinii, nadaje się do spożycia podczas diet odchudzających.

Kwiaty cukinii są również przydatne w gastronomii. Te duże, żółte, dzwonkowe kwiaty można smażyć lub służyć jako dekoracja potraw.

Cukinia została pierwotnie hodowana jako substytut ogórków, które często są atakowane przez zarazę ogórka, dlatego ich zbiory były co roku niepewne. Chociaż cukinia rozczarowała oczekiwania jako substytut, dzięki swojej wszechstronności znalazła własne, niezastąpione miejsce w kuchni. Owoce żółtej cukinii to ponad 90% wody. Potas, którego zawiera znaczne ilości, pomaga wypłukać nadmiar wody i soli z organizmu. Żółta cukinia ma wyższą zawartość beta-karotenu niż typowa dla cukini zielonej, a barwnik beta-karoten powoduje żółty kolor tego owocu. Oprócz zielonych i żółtych odmian cukinii występują także białe cukinie, ale jeszcze nie trafiły do sklepów. Można także znaleźć odmiany kulatoplodé.