Melisa jest jednym z ważnych kulinarnie przedstawicieli rodziny psiankowatych. Jest to bylina wieloletnia tworząca gęste kępki. Jej łodygi są prostokątne, osiągają około 80 cm długości i mogą być lekko czerwonawe u nasady. Melisę można rozpoznać po jasnozielonych liściach o wydłużonym, owalnym kształcie z ząbkowatymi brzegami. Liście są rzadko pokryte drobnymi włoskiami. Oprócz typowych form o zielonych liściach, można także uprawiać pstrą melisę, czyli z białymi prążkami. Na wszystkich formach liścia występuje bardzo wyraźne żyłkowanie. Kwiaty, które tworzą trapezy w pachach ogonków, mogą mieć szeroki wachlarz kolorów od białych, przez jasnożółty, bladoróżowy, aż po jasnoniebieskie. Kwiaty mają wargi, czyli podobne do kwiatów psianki, ale mniejsze i niepozorne. Melisa kwitnie w naszym kraju od czerwca do końca sierpnia. Owoc melisy jest błyszczący, brązowy, twardy z białawym końcówką.

Melisa dobrze rośnie nawet w nieco trudniejszych warunkach i można ją wysiać bezpośrednio w rabatie kwiatowej do uprawy w ogrodzie, na początku maja. Melisa jest między innymi ważnym ziołem o właściwościach melodyjnych.

Smak i aromat melisy są wyraźnie cytrynowe.

Melisa ma swoje miejsce w sałatkach, sosach rybnych, majonezie, kiszonej kapuście. Może być także dodawana na przykład do marynowanych ryb, drobiu, wieprzowiny oraz szerokiej gamy potraw warzywnych. Ale oprócz dań wytrawnych, może być również skutecznie stosowana w słodkich potrawach i deserach, sałatkach owocowych, galaretkach, śmietanach i napojach owocowych.

W połączeniu z estragonem możesz przygotować pyszny ocet ziołowy. Z odrobiną oliwy z oliwek, czosnku i posiekanych liści melisy możesz przygotować doskonałe pesto o zapachu cytrusów, do którego możesz dodać dowolny inny składnik, taki jak posiekane orzechy, nasiona słonecznika, sezam czy inne pachnące zioła. Świeża melisa doskonale sprawdza się także w każdym dżemie, dodając świeżego aromatu i wzbogacając codzienne śniadanie. Ale jest też świetna jako bita śmietana do owocowych deserów.

Oprócz utrzymania świeżości w lodówce, melisę można także suszyć. Jednak konieczne jest jak najszybsze przyspieszenie suszenia, ponieważ podczas powolnego suszenia brązowieje.

Według średniowiecznych pism podawanie herbaty z melisy wzmacnia mózg i odświeża wiotką sylwetkę. Według nich picie tego wywaru codziennie jest przepisem na długowieczność. Ponadto zioło to ceniono za zdolność do rozpraszania melancholijnego nastroju. Melisa jest również jednym z niezbędnych składników kropli karmelitańskich, które są stosowane na nudności i odświeżenie organizmu. Pomaga także w leczeniu zapalenia oskrzeli, przeziębień i obciążenia psychicznego. Świeże liście nakłada się na ukąszenia owadów i wrzody. W kosmetykach nalew liści tej rośliny stosuje się do parowania twarzy i mycia tłustych włosów. Przyjemny cytrusowy zapach wykorzystywany jest w tzw. ‘potpourri’ – suszonych ziół i innych roślin posypywanych na małych miseczkach do aromatyzowania wnętrza.