Ta ozdobna papryka osiąga rozmiar 2–6 cm i jest bardzo ostra. Pierwotnie uprawiano ją na Kubie, skąd wzięła swoją nazwę (pochodzącą od La Habana), a stamtąd rozprzestrzeniła się na Jukatan, Kostarykę, Belize i niektóre obszary USA. Czasami jej nazwa jest błędnie zapisywana jako habañero. Niedojrzałe habaneros są zielone, ale zmieniają kolor na pomarańczowy i czerwony w miarę dojrzewania. Większość papryczek habanero osiąga 200 000–300 000 jednostek ostrości Scoville’a (SHU). Dla porównania, pieprz cayenne ma 30 000–50 000 SHU, a gaz pieprzowy około 5 300 000 SHU.

Papryka jest bardzo popularna do przygotowywania różnych zimnych i ostrych sosów, past i przypraw. Pasta sambal z papryczek chili, czosnku, cebuli, szalotki, soli, octu i cukru jest znana – często używana jest w Indonezji, Malezji, Sri Lance i RPA. Używa się jej jako przyprawy, dip lub dressing.

Inną popularną pastą jest tzw. Harissa. Harissa, czyli mieszanka papryczek chili i czosnku, typowa dla Afryki Północnej, zwłaszcza Maroka, Tunezji i Algierii. Czasami dodaje się także inne składniki – kolendra, oliwę z oliwek, pomidorowe jabłka, kminek i inne. Najczęściej używa się jej do aromatyzowania potraw.

Często stosuje się połączenie papryczek chili i kolendry, które doskonale uzupełnia i “dopasowuje” się do ich smaku i wyrazistości.

Papryczki chili nigdy nie powinno się spożywać w całości – mogą nawet poważnie uszkodzić układ pokarmowy!

Czerwone odmiany papryczek chili są bogate w witaminę C i karoten, niektóre witaminy z grupy B, magnez i żelazo.
Papryczki żółte i zielone (niedojrzałe) mają znacznie niższą zawartość witamin. Papryczki chili pochodzą z kontynentu amerykańskiego, zwłaszcza Ameryki Południowej, gdzie ich uprawa i stosowanie są udokumentowane już około 7500 p.n.e. Po odkryciu przez hiszpańskich kolonizatorów bardzo szybko rozprzestrzeniły się na inne tropikalne i subtropikalne części świata, więc oprócz Ameryki Południowej i Środkowej można je znaleźć także w Indiach, Chinach, Japonii, Wietnamie i Afryce. Są również szeroko stosowane na Bałkanach. Są używane jako potrawa, przyprawa i lekarstwo. Ich lecznicze działanie opisano już w XV wieku podczas wypraw Krzysztofa Kolumba.